Deze World Cup maakt maar weer eens duidelijk dat de VAR zijn doel compleet voorbij is geschoten. Een record aan afgekeurde goals. Terecht of onterecht? Door de huidige techniek is op de millimeter uit te rekenen of een speler buitenspel staat. Maar willen we dat eigenlijk wel weten?
Het is nu zo dat wanneer twee spelers exact gelijk staan, maar de aanvaller een grotere neus heeft dan de verdediger, deze millimeter kan bepalen of een doelpunt wordt afgekeurd.

Voetbal is emotie. Een heel stadion dat uit zijn dak gaat bij een doelpunt. Spelers die van blijdschap over elkaar heen vallen. Dat is de emotie van het voetbal. Een stadion vol toeschouwers, soms miljoenen aan de buis, zit niet te wachten tot de techniek bepaalt of een doelpunt geldig is of niet.

En ja, voorheen werd er weleens een buitenspeldoelpunt goedgekeurd. Het is eerlijker geworden, dat klopt. Maar we worden ook beroofd van de emotie van mooie doelpunten. En doelpunten zijn waar toeschouwers op zitten te wachten, want daarmee wordt het krachtsverschil uitgedrukt.
We zitten niet te wachten of de techniek heeft bepaald dat de aanvaller een grotere neus heeft dan zijn tegenstander. Of dat zijn vinger toevallig net buitenspel wijst.

Kroatië tegen Portugal
De emotie wordt zo uit het spelletje gehaald. Neem de wedstrijd Kroatië tegen Portugal. Eerst werd een doelpunt van Cristiano Ronaldo afgekeurd wegens buitenspel. Hij stond gelijk met zijn verdediger, maar zijn knie bleek een fractie buitenspel te zijn. Hij maakte daarna alsnog een mooi doelpunt met een lobje over de keeper. Maar de lijntjes werden getrokken en de techniek drukte de emotie de kop in.

Het ultieme idiote gebeurde in de laatste minuut van de wedstrijd. Kroatië dacht een verlenging eruit te slepen toen Josko Gvardiol de 2-2 maakte. De euforie tegenover het drama heb ik nog nooit zo duidelijk in beeld gezien. Kroaten vierden feest, de Portugezen stierven een stille dood.

De VAR ging er natuurlijk naar kijken. Op het eerste gezicht leek de goal geldig. Maar een haarlokje van Igor Matanovic bleek de bal net te hebben beroerd, nauwelijks zichtbaar met het blote oog, en dat was genoeg om de goal alsnog buitenspel te maken. De VAR had zo'n vijf minuten nodig om de bal per milliseconde stil te zetten en te controleren of Matanovic's kuifje was geraakt. Helaas voor Kroatië bleek dat zo te zijn. Goal afgekeurd in de 103de minuut. Kroatië uitgeschakeld. De laatste wedstrijd van het veertigjarige fenomeen Luka Modric was gespeeld.

Een veredeld computerspel
Nu was de euforie bij Portugal en de ontgoocheling bij Kroatië. Is dat waar we heen willen? Een veredeld computerspel met levende poppetjes. Camera's die zoeken naar een mogelijkheid om een penalty te geven of een reden om een goal af te keuren. Door de technologie is er al veel van het spelletje verdwenen. Geen impulsieve drang meer om een tegenstander uit te spelen, maar computerberekende looplijnen die het ooit zo prachtige spelletje een stuk saaier maken. De oplossing ligt niet in nog preciezere techniek, maar in een marge. Alleen bij evident buitenspel ingrijpen, niet bij millimeters die met het blote oog niet te zien zijn.
Als de VAR straks geen enkele VAR-iabele meer kent, gaat de schoonheid van het spel verloren. En daarmee de euforie die voetbal juist zo bijzonder maakt.